Martılıgöl Rehabilitasyonu Tamamlandı: Balıklar Güvenle Aktarıldı

📌 Bu haberde ne var |
Martılıgöl’de yürütülen yasal ve teknik rehabilitasyon süreci, ÇED görüşü, Orman Bölge Müdürlüğü izni, İBB Meclisi kararı, balıkların Alibeyköy Barajı’na aktarılması ve çevresel risklere ilişkin değerlendirmeler.

Bu haber şu sorulara yanıt veriyor:

• Martılıgöl rehabilitasyonu neden gerekli görüldü?
• Balıklar neden ve nasıl Alibeyköy Barajı’na aktarıldı?
• Süreç hangi yasal ve idari kararlara dayanıyor?

Martılıgöl Rehabilitasyonunun Önemi

Martılıgöl rehabilitasyonu, geçmişte maden sahası olarak kullanılan alanların güvenli hale getirilmesi, çevresel risklerin azaltılması ve kamu güvenliğinin sağlanması açısından yürütülen planlı bir iyileştirme süreci olarak değerlendiriliyor. Zaman içinde yağmur sularıyla dolarak yapay göle dönüşen alanın, kontrolsüz yapısı nedeniyle can güvenliği riski oluşturduğu tespit edildi.

Martılıgöl Rehabilitasyonu Detayları

Resmi süreç, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün söz konusu alanda maden rezervinin tükendiğini bildirmesiyle başladı. Bunun ardından, bölgede geçmiş yıllarda uygulanan benzer rehabilitasyon örnekleri esas alınarak iyileştirme çalışmalarına geçilmesi kararlaştırıldı.

Çalışmalar kapsamında alanın rehabilite edilebilmesi için toprak dolgu ihtiyacı doğdu ve ilgili taraflara bu durum bildirildi. Süreç, mevzuata uygun şekilde başlatılarak gerekli kurumsal başvurular yapıldı.

ÇED Görüşü: “Gerekli Değildir”

Rehabilitasyon süreci çerçevesinde konu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne taşındı. 22 Kasım 2024 tarihli resmi yazıda, söz konusu alan için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin gerekli olmadığı bildirildi. Karar, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulması şartıyla uygun bulundu.

Orman Bölge Müdürlüğü İzni ve Toprak Dolgu Kararı

Alan için hazırlanan rehabilitasyon projesi, 17 Aralık 2024 tarihinde Orman Bölge Müdürlüğü’ne sunuldu. Başvuruda, 436.845,45 metrekarelik alanda, rehabilitasyona hazırlık amacıyla 13.528.330,30 metreküp toprak dolgu yapılması için izin talep edildi.

Orman Bölge Müdürlüğü, 28 Mayıs 2025 tarihli yazıyla talebi uygun buldu ve alan 23 Mayıs 2030 tarihine kadar izinlendirildi.

İBB Meclisi Onayı ve İSTAÇ’a Devir

Toprak dolgu işleminin gerçekleştirilebilmesi için süreç İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin onayına sunuldu. 19 Haziran 2025 tarihli ve 632 sayılı Meclis Kararı ile alan, söz konusu işlemlerin yürütülmesi amacıyla İSTAÇ A.Ş.’ye devredildi.

Yapay Gölün Oluşturduğu Güvenlik Riski

Yapılan değerlendirmelerde, eski maden faaliyetleri sonucu oluşan çukurun zamanla su biriktirerek yapay bir göle dönüştüğü belirlendi. Bu yapay göletin, çevresel koşulların etkisiyle bölge sakinleri açısından can güvenliği riski taşıdığı tespit edildi. İlgili kurumların değerlendirmeleri sonucunda rehabilitasyon çalışmalarının başlatılması uygun görüldü.

Fauna ve Flora İncelemeleri

Çalışmalara başlanmadan önce bilimsel literatür taramaları yapıldı ve bölge sakinleriyle görüşmeler gerçekleştirildi. İncelemelerde, alanda korunması veya izlenmesi gereken kritik bir fauna ya da flora türüne rastlanmadı. Gölette bulunan balıkların doğal yollarla oluşmadığı, geçmiş yıllarda izinsiz ve insan eliyle bırakıldığı tespit edildi.

Balıklar Alibeyköy Barajı’na Aktarıldı

Teknik değerlendirmeler sonucunda gölette yalnızca tatlı suda yaşayan sınırlı sayıda balık türü bulunduğu belirlendi. Bu türlerin korunması amacıyla, bilimsel ve teknik kriterlere uygun biçimde oluşturulan kanal ve dere bağlantıları kullanılarak balıklar Alibeyköy Barajı’na güvenli şekilde yönlendirildi.

Aktarım işlemi, suyun doğal cazibesi esas alınarak ve gerekli görülen durumlarda pompa desteğiyle, kontrollü ve planlı biçimde gerçekleştirildi. Göletteki suyun ziyan edilmediği, yüksek kapasiteli tahliye boruları aracılığıyla suyun kontrollü biçimde yakındaki İSKİ su barajlarına aktarıldığı bildirildi.

❓ Cevabı Olan Sorular

Martılıgöl neden rehabilite edildi?
Can güvenliği riski oluşturduğu için planlı bir iyileştirme süreci başlatıldı.

Balıklar neden taşındı?
Yapay olarak bırakıldıkları tespit edildi ve korunmaları amacıyla güvenli alana aktarıldı.

ÇED süreci uygulandı mı?
Hayır, ÇED gerekli değildir kararı verildi.

Toprak dolgu için hangi izinler alındı?
Orman Bölge Müdürlüğü izni ve İBB Meclisi onayı alındı.

Suyun ziyan edilmesi söz konusu mu?
Hayır, su kontrollü şekilde baraj sistemine dahil edildi.

🤔 Merak Edilen Diğer Sorular

• Rehabilitasyon çalışmaları hangi aşamaya kadar sürecek?
• Alanın gelecekteki kullanım planı ne olacak?
• Benzer maden sahaları için yeni projeler var mı?
• Bölgedeki denetimler nasıl sürdürülecek?
• Çevre güvenliği için ek önlemler alınacak mı?

📝 Editörden

Martılıgöl süreci, şehir çevresinde atıl kalan eski maden sahalarının nasıl ele alınması gerektiğine dair dikkat çekici bir örnek sunuyor. Yapay biçimde oluşan göletlerin doğal alanlarla karıştırılması, zaman zaman yanlış değerlendirmelere yol açabiliyor.

Bu tür alanlarda teknik, bilimsel ve idari süreçlerin birlikte işletilmesi, hem çevre güvenliği hem de kamu güvenliği açısından belirleyici oluyor. Ne dersiniz, bu model diğer riskli alanlar için de referans alınabilir mi?