Diyarbakır’da Katılımcı Bütçe ile 3 Proje Tanıtıldı

📌 Bu haberde ne var | Diyarbakır’da Katılımcı Bütçe sürecinin nasıl ilerlediği, halkın oylarıyla öne çıkan projelerin içeriği, yöneticilerin süreçle ilgili mesajları ve uygulamanın kente sağlayacağı muhtemel faydalar.

Bu haber şu sorulara yanıt veriyor:

• Katılımcı Bütçe nedir ve Diyarbakır’da nasıl uygulandı?
• Halk oylamasında öne çıkan üç proje hangileri ve ne vadediyor?
• Yerel yönetim bu süreci önümüzdeki yıl nasıl geliştirmeyi planlıyor?

Katılımcı Bütçe Önemi

Katılımcı Bütçe, kentte yaşayanların kamu kaynaklarının önceliklerine dair söz söylemesini sağlayan demokratik bir araçtır. Katılımcı Bütçe önemi, yalnızca projelerin seçimiyle sınırlı değildir. Süreç, yurttaşların yerel yönetime güvenini güçlendirir, şeffaflık standartlarını yükseltir ve kentsel hizmetlere dair sahiplik duygusunu artırır. Diyarbakır özelinde bakıldığında, farklı toplumsal grupların bir araya gelerek kentin ortak faydasına hizmet edecek fikirleri olgunlaştırması, gelecek planlamasının daha kapsayıcı biçimde yapılmasına imkân tanır. Çevre, sosyal destek ve teknolojik yenilik gibi alanları buluşturan projeler, yerel kalkınmanın yalnızca ekonomik değil, ekolojik ve toplumsal boyutlarını da aynı çerçevede ele almayı mümkün kılar. Böylelikle bütçe kalemleri birer rakam olmaktan çıkıp, gündelik hayatta karşılık bulan somut çıktılara dönüşür.

Katılımcı Bütçe Detayları

“Kentin için oy ver, kararı sen ver” çağrısıyla yürütülen süreçte 234 başvuru arasından seçilen 21 proje oylamaya sunuldu ve 4 bin 165 yurttaş oy kullandı. Halkın tercihiyle öne çıkan üç proje kamuoyuna şöyle tanıtıldı.
İlki, “Akıllı Kaldırım, Kinetik Enerji Park Pilot Projesi.” Park içi yürüyüş yolları ile oyun alanı girişlerine yerleştirilecek piezoelektrik paneller, adımlardan oluşan kinetik enerjiyi toplayarak aydınlatma, şarj istasyonları ve akıllı bankların beslenmesini sağlayacak. Alana yerleştirilecek dijital panolarda üretilen enerji miktarı anlık gösterilecek. Bu sayede çocuklar ve gençler için yenilenebilir enerji konusunda canlı bir öğrenme ortamı oluşturulacak. Pilot uygulamanın başarısı, kentin başka parklarına yaygınlaştırılabilecek bir modelin ilk adımı olarak değerlendiriliyor.

İkinci proje, “Benimle Birlikte Büyüyen Fidanım.” Bu çalışmada, yeni doğan her çocuk ve özel günlerini anlamlandırmak isteyen yurttaşlar adına fidan dikilecek. Her fidan isim ve künye ile kayıt altına alınarak birey ile doğa arasında uzun vadeli bir aidiyet bağı kurulacak. Katılımcılara doğru dikim yöntemleri hakkında bilgi verilecek ve gerekli malzeme desteği sağlanacak. Proje hem iklim bilincini hem de kentteki yeşil alan varlığını artırmayı amaçlıyor.

Üçüncü proje ise “Ev İyileştirme Projesi.” Dar gelirli ailelerin konutlarında boya, duvar kağıdı ve parke gibi temel yenileme işlemleriyle sağlıklı, hijyenik ve daha kullanışlı yaşam alanları oluşturulması planlanıyor. Uygulama kapsamında belediye malzeme ve işçilik desteği sağlayacak. Öncelik, engelli bireylerin yaşadığı haneler, yaşlılar, çok çocuklu ve yoksul aileler olacak. En az 500 haneye ulaşılması hedefi, sosyal destek ile yerel istihdamı aynı potada buluşturan bir yaklaşım sunuyor.

Tanıtım toplantısına Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun, Meclis Eşsözcüleri Demet Ceylan ve Ayhan Karatekin, meclis üyeleri, Kent Konseyi Genel Sekreteri Selvi Tunç ve projeleriyle sürece katkı sunan yurttaşlar katıldı. Konuşmalarda, bu yıl edinilen tecrübenin önümüzdeki yıl daha katılımcı ve çeşitlendirilmiş yöntemlerle geliştirileceği vurgulandı. Belediyenin stratejik planında yer alan başlıklar ile halkın öncelikleri arasında örtüşen noktalar, ortak akılla yürütülecek yeni çalışmalar için zemin olarak değerlendirilecek.

Katılımcı Bütçeye dair açıklamalar

“Bu bir yarışma değil, kente dair söz üreten ve ortak aklı görünür kılan bir deneyim. Daha adil ve yaşanabilir bir Diyarbakır için bu kapıdan birlikte geçiyoruz.” | Selvi Tunç, Diyarbakır Kent Konseyi Genel Sekreteri

“Katılımcı demokraside deneyim sahibiyiz ancak bu yolculuk bitmiyor. Bu yıl önemli bir tecrübe edindik. Gelecek yıl katılımı farklı mecralarda daha da geliştirmek için çalışacağız.” | Serra Bucak, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı

“Projeler halk tarafından seçildi. Bizim için halk esastır, halkın kararı esastır. Başvurulara göre yeniden değerlendirecek, kentin sorunlarına daha güçlü çözümler üreteceğiz.” | Doğan Hatun, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı

❓ Cevabı Olan Sorular

Katılımcı Bütçe nasıl işledi?
Projeler toplandı, ön elemeden geçen 21 proje halk oylamasına sunuldu ve en çok oyu alan üçü uygulamaya hazırlandı.

Kaç kişi oy kullandı?
Toplam 4 bin 165 yurttaş oy verdi.

Seçilen projeler hangi alanlara odaklanıyor?
Enerji verimliliği ve çevre, kent ormancılığı ve iklim bilinci, hane içi yaşam kalitesi ve sosyal destek.

Ev İyileştirme Projesi kimleri önceleyecek?
Engelli bireylerin yaşadığı haneler, yaşlılar, çok çocuklu ve yoksul aileler.

Pilot enerji parkı ne sağlayacak?
Adımlardan üretilen enerjiyle aydınlatma ve şarj noktaları çalışacak, aynı zamanda çocuklar için canlı bir eğitim aracı olacak.

🤔 Merak Edilen Diğer Sorular

• Seçilmeyen projeler için mentorluk ya da tekrar başvuru imkânı olacak mı?
• Projelerin bütçesi ve takvimi nasıl şeffaf biçimde paylaşılacak?
• Fidan sahalarının bakım ve sulama sorumluluğu kimde olacak?
• Enerji parkındaki donanımların vandalizme karşı korunması nasıl sağlanacak?
• Ev İyileştirme Projesi için başvuru ve denetim kriterleri nasıl işleyecek?

📝 Editörden

Salonun ışıkları altında aynı cümle tekrarlandı: “Halkın kararı esastır.” Siyasetin gündelik tartışmalarından bağımsız olarak bu cümlenin pratik karşılığını görmenin kent psikolojisinde açtığı yer küçümsenemez. Dinleyen ile konuşanın, talep eden ile planlayanın aynı masada buluşması, yerel yönetime duyulan güvenin en ikna edici kanıtıdır.

Seçilen projeler farklı katmanlarda hayatı etkiliyor. Parkta atılan adımın enerjiye dönüşmesi yalnızca teknolojik bir gösteri değil, çocuklara “benim hareketim bir şeye yarıyor” duygusunu veriyor. Bir fidanın üzerinde taşıdığı isim, kentle kurulan bağı yıllara yayıyor. Yenilenen bir odanın duvarındaki taze boya ise bir haneye nefes aldırıyor. Bu küçük görünen değişimler birlikte düşünüldüğünde, kentteki büyük resme dair umut veriyor.

Şimdi bu umudun kalıcılaşması için sürecin şeffaf, ölçülebilir ve tekrarlanabilir bir modele kavuşması önemli. Geri bildirim mekanizmaları açık tutulduğunda, seçilmeyen projeler bile bir sonraki turda daha olgun bir hâle gelebilir. Asıl soru şu: Birlikte karar verme alışkanlığını, bütçe takvimlerinin dışına taşıyıp gündelik kent yaşamının doğal refleksi haline getirebilecek miyiz?