📌 Bu haberde ne var |
CERN’de geliştirilen yapay zekâ veri analizi teknikleri, plastik kirliliğiyle mücadeleye katkı sunmak amacıyla BM Plastik Anlaşması görüşmelerinde tanıtıldı. 8 Ağustos’ta CERN IdeaSquare’de düzenlenen etkinlikte, vatandaş bilimi ve yapay zekânın birleşimi sayesinde denizlerdeki plastik kirliliğinin daha hızlı ve etkin şekilde izlenebileceği vurgulandı.
Önemi ↴
BM’nin uluslararası plastik anlaşması müzakereleri devam ederken, CERN’in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda geliştirilen veri işleme teknolojilerinin çevre sorunlarına uygulanması dikkat çekti. Uydu ve drone verilerinin gerçek zamanlı işlenmesi, plastik kirliliğiyle mücadelede bilim temelli ve toplum katılımlı yeni bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Detaylar ↴
Etkinlik, Polarquest Association tarafından, Edge SpAIce projesi iş birliğiyle düzenlendi.
2024’te kurulan Edge SpAIce, CERN’in veri yönetimindeki uzmanlığını kullanarak denizlerdeki plastik atıkları tespit eden uydu sistemleri geliştiriyor.
Sistem, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndaki parçacık dedektörlerindeki veri filtreleme yöntemine benzer şekilde çalışarak uyduların verileri anında işlemesini sağlıyor.
70’ten fazla BM Plastik Anlaşması delegesi, etkinlik kapsamında CERN tesislerini ziyaret etti.
Yapay zekâ, binlerce uydu ve drone görüntüsünü işleyerek kirlilik haritaları çıkarıyor; vatandaş bilimi ise bu verilerin sahada doğrulanmasını sağlıyor.
Edge SpAIce Projesi Nasıl Çalışıyor? ↴
Edge SpAIce, CERN’in parçacık fiziğinde kullanılan veri işleme teknolojilerini çevre bilimine uyarlıyor.
Uyduya yerleştirilen sistem, derin sinir ağları ile yüksek çözünürlüklü görüntüleri doğrudan uyduda işliyor.
Bu sayede veriler Dünya’ya gönderilmeden önce ön filtrelemeden geçiriliyor, tıpkı LHC’deki çarpışmalardan gelen devasa veri akışının yönetilmesi gibi.
Amaç, okyanuslardaki plastik kirliliğinin gerçek zamanlı ve düşük maliyetle izlenmesini sağlamak.
Vatandaş bilimiyle birleştiğinde, bu teknoloji yerelde gözlemlerle doğrulanıyor ve yapay zekânın hassasiyeti sürekli artıyor.
Açıklamalar ↴
“Together, they enable faster responses, smarter policies, and stronger community engagement in reducing plastic waste.” — Rosy Mondardini, Director of Research, Citizen Science Zurich
(“Birlikte, daha hızlı tepkiler, daha akıllı politikalar ve plastik atıkları azaltmada daha güçlü toplumsal katılım sağlıyorlar.”)
“For this ‘once-in-a-planet’ opportunity to succeed, we have to ensure that science plays a pivotal role.” — Stefano Aliani, Deniz Biyoloğu (CNR-ISMAR), Uluslararası Bilim Konseyi Delegesi
(“Bu ‘gezegende bir kez’ fırsatın başarıya ulaşması için bilimin kilit rol oynamasını sağlamalıyız.”)
❓ Cevabı Olan Sorular ↴
CERN teknolojisi plastik kirliliğinde nasıl kullanılacak?
Uydu ve drone görüntüleri yapay zekâ ile işlenerek plastik atık haritaları çıkarılacak.
Vatandaş biliminin rolü nedir?
Sahada gözlem yaparak yapay zekâ verilerini doğrulamak ve geliştirmek.
Edge SpAIce projesi ne yapıyor?
Uydu üzerinde çalışan yapay zekâ sistemleri geliştirerek deniz kirliliğini gerçek zamanlı izliyor.
BM Plastik Anlaşması neyi hedefliyor?
Plastik kirliliğine karşı bağlayıcı uluslararası bir hukukî çerçeve oluşturmayı.
Etkinliğe kimler katıldı?
70’ten fazla BM Plastik Anlaşması INC-5.2 delegesi CERN tesislerinde sunumlara katıldı.
🤔 Merak Edilen Diğer Sorular ↴
• CERN’in diğer çevresel sorunlarda kullanılabilecek teknolojileri var mı?
• Plastik kirliliğiyle mücadelede uydu verileri hangi ülkelerle paylaşılacak?
• Vatandaş bilimi projeleri küresel ölçekte nasıl teşvik edilebilir?
• Plastik Anlaşması ne zaman imzalanacak ve yürürlüğe girecek?
• Yapay zekâ destekli çevre projeleri, gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilir mi?
