ABD, Türk Zeytincilik İhracatında Lider Pazar Konumuna Yükseldi

📌 Türkiye’nin zeytinyağı ve sofralık zeytin ihracatında ABD’nin payı tarihi seviyelere ulaştı. 2024/25 sezonunun ilk 9 ayında ABD’ye yapılan ihracat miktar bazında yüzde 56 artarken, gelir bazında sektörün her 100 dolarlık ihracatının 25 doları bu pazardan geldi.

Önemi

Türkiye’nin zeytincilik sektörü, dünya pazarında giderek güçlenen bir ihracat oyuncusu haline geliyor. Özellikle ABD pazarındaki büyüme, hem döviz kazancını artırıyor hem de Türk zeytinyağı ve sofralık zeytin markalarının küresel tanınırlığını pekiştiriyor. ABD, Avrupa Birliği ülkelerinden sonra dünyanın en büyük zeytinyağı tüketicisi olarak, üreticiler için stratejik bir hedef pazar konumunda bulunuyor. Bu artış, sektörün dış ticaret dengesini olumlu yönde etkilerken, tarımda katma değeri yüksek ürünlerin ihracatını da güçlendiriyor.

Detaylar

2024-25 ihracat sezonunun ilk 9 ayında Türk zeytinyağı ihracatı toplam 44 bin 97 ton seviyesine ulaştı. Bu miktarın 19 bin 41 tonu tek başına ABD pazarına gönderildi. Böylece Türkiye’nin ihraç ettiği her 100 ton zeytinyağının 43 tonu ABD’ye satılmış oldu.

Geçen yılın aynı döneminde ABD’ye yapılan zeytinyağı ihracatı 12 bin 344 ton iken, bu sezon yüzde 54 artışla rekor seviyeye ulaşıldı. Artış yalnızca zeytinyağında değil; sofralık zeytin ve prina yağı gibi yan ürünlerde de gerçekleşti.
1 Ekim 2023 – 31 Temmuz 2024 döneminde ABD’ye toplam 20 bin 270 ton zeytinyağı, sofralık zeytin ve prina yağı satılırken, 2024-25 sezonunda aynı dönemde bu rakam 31 bin 565 ton olarak kaydedildi. Bu da yüzde 56’lık bir artış anlamına geliyor.

Sezonun genelinde Türk zeytincilik sektörü 480 milyon dolar ihracat geliri elde etti. Bunun 118 milyon dolarlık kısmı ABD pazarından geldi. Bu gelir içinde zeytinyağı ihracatı 86 milyon 218 bin dolar, prina yağı 17 milyon 214 bin dolar, siyah zeytin 10 milyon dolar, yeşil zeytin 4,2 milyon dolar olarak kaydedildi.

ABD, sektörün toplam ihracatında en yüksek paya sahip ülke olurken, gelir bazında her 100 dolarlık ihracatın 25 doları bu pazardan kazanıldı.

Açıklamalar

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, ABD pazarındaki hızlı büyümeyi şöyle değerlendirdi:

“Prina yağı ihracatı yüzde 21 artarak 17 milyon 214 bin dolara, siyah zeytin ihracatı yüzde 16 artarak 10 milyon dolara, yeşil zeytin ihracatı ise yüzde 20 artarak 4,2 milyon dolara ulaştı.”

Uygun, ABD’nin sektördeki payının bir yılda yüzde 19’dan yüzde 25’e çıktığını belirterek, “Her 100 dolarlık ihracatımızın 25 dolarını Amerika Birleşik Devletleri’ne gerçekleştirdik” dedi.

Ayrıca ABD’nin yıllık 370 bin ton zeytinyağı ve 185 bin ton sofralık zeytin tüketimiyle Avrupa Birliği’nden sonra en büyük pazar olduğuna dikkat çekti.

“Mart ayında 12 firmamızın katılımıyla düzenlediğimiz sektörel ticaret heyetinde ABD’nin farklı eyaletlerinden gelen 45 firma ve 63 sektör temsilcisiyle 160’ın üzerinde iş görüşmesi gerçekleştirmiştik. Zeytinyağında dünya genelinde fiyatların dip yaptığı bir dönemde düzenlediğimiz bu etkinlik, ABD’ye ihracatta önemli artışlar yakalamamızı sağladı. ABD pazarında hedefimiz yüzde 10 pazar payına ulaşmak.”

Türkiye’nin Zeytinyağı Sektöründe Küresel Konumu

• Üretimde Dünya Üçüncüsü: Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) verilerine göre Türkiye, İspanya ve İtalya’nın ardından dünyanın üçüncü büyük zeytinyağı üreticisi konumunda. 2023/24 sezonunda üretim 380 bin ton olarak gerçekleşti.
• İhracatta İlk Beş: Türkiye, 2023/24 sezonunda dünya zeytinyağı ihracatında ilk 5 ülke arasında yer aldı. Toplam ihracatı 235 bin ton seviyesinde.
• Sofralık Zeytinde Güçlü: Yıllık 450–500 bin ton üretimle sofralık zeytin üretiminde dünya ikincisi.
• İç Tüketimde Potansiyel: Türkiye’de kişi başı zeytinyağı tüketimi yaklaşık 2 litre ile Akdeniz ülkelerinin oldukça gerisinde. İtalya’da 12 litre, Yunanistan’da 20 litre seviyelerinde olan bu tüketim farkı, iç pazarda ciddi büyüme potansiyeli olduğunu gösteriyor.

❓ Cevabı Olan Sorular

ABD’ye yapılan zeytinyağı ihracatı ne kadar arttı?
– 2024/25 sezonunun ilk 9 ayında yüzde 54 artış gösterdi.

ABD, Türk zeytincilik ihracatındaki payını ne kadar yükseltti?
– Gelir bazında yüzde 25’e ulaştı.

En çok hangi ürün ABD’ye ihraç ediliyor?
– Zeytinyağı, ardından prina yağı ve sofralık zeytin.

ABD pazarındaki hedef nedir?
– Yüzde 10 pazar payına ulaşmak.

Türkiye’nin dünya zeytinyağı üretimindeki sırası nedir?
– Üçüncü.

🔍 Merak Edilen Diğer Sorular

– ABD pazarındaki büyüme sürdürülebilir mi?
– Türk zeytinyağı markaları, ABD’de nasıl daha bilinir hale getirilebilir?
– İç pazardaki düşük tüketim oranı nasıl artırılabilir?
– İspanya ve İtalya gibi rakiplerle kalite ve fiyat rekabetinde hangi stratejiler izlenmeli?
– ABD pazarındaki başarı, diğer Kuzey Amerika ülkelerine yayılabilir mi?