Rize seli son durum, 31 yol açıldı, 14 milyon lira destek
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 19 Eylül Cuma akşamı başlayan yoğun yağışların ardından Rize’de sel sonrası yürütülen çalışmaların son durumunu, kapalı yolları, tahliyeleri ve sağlanan destekleri açıkladı.
📌 Bu haberde ne var |
Rize’de 48 saate varan yağışların ardından yürütülen müdahale planının ayrıntıları, 1.428 personelin sahadaki çalışmaları, 31 köy yolunun yeniden ulaşıma açılması, Ayder hattındaki kritik onarımlar, helikopter destekli tahliyeler ve toplam 14 milyon liralık acil kaynak aktarımı.
Bu haber şu sorulara yanıt veriyor:
- Rize seli neden önemli, bölgesel etkisi ne?
- Hangi yollar açıldı, tahliyeler nasıl yürütüldü?
- Ne kadar destek sağlandı, sonraki adımlar neler?
Rize seli önemi
Rize seli, Karadeniz’de iklim değişikliğiyle birlikte sıklaşan kısa süreli ama yüksek şiddetli yağışların afete dönüşme riskini görünür kılan bir tablo ortaya çıkardı. Resmî verilere göre Rize, Giresun, Trabzon ve Artvin hattında 48 saate varan yağışlar kaydedildi; Giresun’un Çanakçı ilçesinde metrekareye 450 kilogramı bulan değerler ölçüldü. Bu şiddet, dere yataklarının debisini aniden yükselterek yollarda göçmelere, ulaşımın durmasına ve yayla hatlarında risk artışına yol açtı. Rize seli, bu nedenle yalnızca yerel bir meteorolojik hadise değil; altyapı dayanıklılığı, kriz yönetimi, erken uyarı–erken müdahale koordinasyonu ve haberleşme sürekliliği açısından sistem testi niteliği taşıyor. Ayrıca bölgenin turizm odaklı rotaları—özellikle Çamlıhemşin–Ayder güzergâhı—ekonomik ve sosyal hareketlilik için kritik olduğundan, yaşanan hasarlar geçici de olsa bölgesel ticaret ve hizmet sektörünü doğrudan etkiliyor.
Rize seli detayları
Sahadaki müdahalelerde 1.428 personel dönüşümlü olarak 7/24 görev yaptı; vatandaş çağrıları üzerine 70 kişi güvenli bölgelere ulaştırıldı. İyidere–İkizdere yolunda, geçiş sırasında yolda oluşan göçme nedeniyle 5 kişi yaralandı; birinin taburcu edildiği, diğerlerinin de hayati tehlikesinin bulunmadığı bildirildi. Yağışın ardından 31 köy yolunun ulaşıma açıldığı, hâlen 2 köy ve bir mahalle yolunda çalışmaların sürdüğü açıklandı. Deniz ve hava unsurlarıyla desteklenen operasyon kapsamında Sahil Güvenlik, Jandarma ve Genelkurmay’a ait 3 helikopter bölgeye intikal etti; acil durumda 2 ek helikopterin daha devreye alınabileceği belirtildi. Ayder’de GSM iletişiminin güçlendirilmesine yönelik teknik ekiplerin sahaya ilk ulaşan helikopterlerle gönderildiği, dar alanda sağlanan acil haberleşmenin genel kapsama yayılması için çalışmaların sürdüğü kaydedildi. Enerji kesintisi yaşayan bazı köyler için dağıtım şirketi ve ilgili birimler yakın takip yürütüyor. Hasar tespitleri için İl Özel İdaresi, Tarım, Defterdarlık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile AFAD ekiplerinden oluşan grupların sabah itibarıyla sahaya çıkarak vatandaş ve kamu zararlarını kayıt altına alacağı duyuruldu.
Ulaşımda kritik başlık ise üç ana yolda yaşanan aksaklıklar oldu. İyidere–İkizdere–Ovit hattında tahliyeler inşaatı süren tünel üzerinden sağlandı; iki önemli hasar noktası trafiği akışa izin verecek seviyeye getirildi. Çayeli–Kaptanpaşa yolunda akış akşam saatlerinde rutine döndü. En yoğun hasar, Ardeşen–Çayeli–Ayder güzergâhında tespit edildi. Çamlıhemşin çıkışındaki Hala Tüneli bölgesi başta olmak üzere toplam 8 noktada yoğun çalışma yürütülürken, derenin yüksek debisiyle tamamen kopan yaklaşık 500 metrelik kesimde 4 makine eş zamanlı çalışıyor. Ekiplerin hedefi, Ayder’e kadar kontrollü geçişi kısa süre içinde mümkün kılmak. Bu yoğun sahada, antifer beton bloklar ve tahkimat unsurları farklı şantiyelerden sevk edilerek kullanıldı. Öte yandan AFAD’dan 10 milyon lira, sosyal yardım ödeneği kapsamında 4 milyon lira olmak üzere şehre yaklaşık 14 milyon lira nakit kaynak sağlandı; bu tutar acil ihtiyaçlar ve ilk onarım öncelikleri için kullanılacak.
Rize seline dair açıklamalar
“Bin 428 personelle beraber sahadayız. Dönüşümlü olarak 7/24 çalışmaya devam ediyorlar. 31 tane kapanan köy yolunu açtık, halihazırda 2 tane köy yolumuz ve mahalle yolumuz kapalı durumda.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“Ülkemizin diğer taraflarında yaşadığımız sel ve heyelan kaynaklı hasarların giderilmesinde aldığımız önlemlerin burada ne kadar işe yaradığını gördük… 2021’de daha küçük ölçekteki bir taşkında can kayıpları yaşamıştık; bugün sadece hasarlardan bahsediyoruz.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“İyidere–İkizdere yolunda göçme sonucu 5 vatandaşımız yaralandı; bir kişi taburcu oldu, diğerlerinin hayati tehlikesi yok.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“Toplamda 70 vatandaşımızı çağrıları üzerine güvenli bölgeye ulaştırdık. Sahil Güvenlik, Jandarma ve Genelkurmay’dan 3 helikopter bölgede; ihtiyaç halinde iki helikopter daha intikal edecek.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“Ayder’de GSM haberleşmesini genel kapsama taşımak için ekiplerimiz sahada; dar lokasyonda acil iletişim sağlanmıştı, bunu genişleteceğiz.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“AFAD’dan 10 milyon lira, sosyal yardım kapsamında 4 milyon lira olmak üzere yaklaşık 14 milyon liralık nakit sağlandı.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
“Hala Tüneli çevresi dahil Ardeşen–Çayeli–Ayder hattında 8 noktada ağır hasar var; Ayder’e geçişi sağlamak için makinelerimiz eş zamanlı çalışıyor.” | Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
❓ Cevabı Olan Sorular
Rize’de yağış ne kadar sürdü, en yüksek değerler neredeydi? Yaklaşık 48 saate yayılan yağışta Çanakçı’da 450 kg/m², Taşköprü’de 356 kg/m², İkizdere (Çağrankaya) 338 kg/m², Güneysu (Handüzü) 307 kg/m² ölçüldü.
Kaç personel görev yaptı, kaç yol açıldı? 1.428 personel 7/24 çalıştı; 31 köy yolu ulaşıma açıldı, 2 köy ve bir mahalle yolunda çalışma sürüyor.
Tahliyeler nasıl yapıldı? İyidere–İkizdere–Ovit hattında tahliyeler, inşaatı süren tünel üzerinden kontrollü sağlandı; helikopterlerle Ayder’den acil tahliyeler yürütüldü.
Can kaybı var mı, yaralıların durumu ne? Can kaybı bildirilmedi; 5 yaralıdan biri taburcu edildi, diğerlerinde hayati tehlike yok.
Ne kadar acil kaynak aktarıldı? AFAD ve sosyal destek kalemlerinden toplam yaklaşık 14 milyon lira nakit sağlandı.
🤔 Merak Edilen Diğer Sorular
- Rize seli sonrası kalıcı onarım takvimi nasıl işleyecek?
- Ayder yolunda kontrollü geçiş ne zaman tam normale döner?
- Yayla yollarında kış öncesi ek güçlendirme yapılacak mı?
- GSM kapsaması kalıcı olarak nasıl iyileştirilecek?
- Sel riski yüksek güzergâhlarda erken uyarı yatırımları artırılacak mı?
📝 Editör Notları
Rize seli müdahalesinde erken uyarı, çok kurumlu koordinasyon ve hızlı saha mobilizasyonu, can güvenliği önceliğinde doğru bir çerçeve oluşturdu. 1.428 personelin 7/24 düzeninde çalışması, helikopter destekli tahliyeler, tünel üzerinden kontrollü geçiş ve telekom altyapısının hızla güçlendirilmesi, afet yönetimi kapasitesinin sahaya yansıması bakımından değerli görünüyor.
Vatandaş açısından yol erişimi, haberleşme ve enerji sürekliliği temel ihtiyaç. Kısa vadede açılan 31 yol, güvenli tahliyeler ve nakdi destek kararları günlük yaşamın yeniden akışa dönmesine katkı veriyor. Ancak yayla ve turizm hatlarında yaşanan aksaklıkların esnaf ve hizmet sektörüne etkisi yakından izlenmeli; geçişlerin kontrollü açılması kadar, güvenli ve sürdürülebilir onarımın takvimi de şeffaf biçimde paylaşılmalı.
Orta–uzun vadede, Ardeşen–Çayeli–Ayder gibi kritik güzergâhlarda dere yatakları ve menfezler için su mühendisliği temelli güçlendirmeler, taşkın seddeleri ve akış kesitlerinin yeniden tasarımı gündemde olmalı. Hala Tüneli çevresi dahil 8 hasar noktasında kalıcı çözüm projelerinin bütçe, takvim, etki ve paydaş katılımı parametreleriyle duyurulması, hesap verebilirliği artırır. İklim değişikliğinin Karadeniz’de şiddetli yağışları daha sık tetiklediği düşünüldüğünde, “erken uyarı + erken tahliye + dayanıklı altyapı” üçlüsü, bundan sonraki her yatırım ve bakım planının omurgasını oluşturmalı.
