📌 Bu haberde ne var | Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, 2002’den 2025’e Türkiye ekonomisi ve ticaretinde rekorlar kırıldı. GSYH ilk kez trilyon eşiğini aşarak 1,37 trilyon dolara ulaştı, ihracatta Cumhuriyet tarihi rekoru kırıldı. İç ticarette dijitalleşme, esnaf ve kooperatif destekleri, hizmet ihracatında dünya ilk 5’e girilmesi ve gümrüklerde kaçakçılıkla mücadelede rekor yakalamalar öne çıktı.
Önemi ↴
Türkiye, son 24 yılda hem ekonomik büyümede hem de ticaret hacminde tarihi zirvelere ulaştı. Mal ve hizmet ihracatındaki artış ve cari açığın düşmesi, Türkiye’nin küresel ekonomideki yerini güçlendirdi. Bu süreçte dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve ticaret diplomasisi politikaları da öne çıktı.
Detaylar ↴
GSYH ve büyüme
- 2002’de 238 milyar dolar olan cari fiyatlarla GSYH, 2025 ilk çeyreğinde 1 trilyon 371 milyar dolara yükseldi.
- Kişi başına milli gelir 3.608 dolardan 15.971 dolara çıktı.
- Türkiye, son on yılda OECD’nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri oldu.
İç ticaret ve dijitalleşme
- Otomotiv ve emlakta Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) devreye girdi.
- Haksız Fiyat Mobil Uygulaması ile vatandaşların fahiş fiyat şikayeti kolaylaştı.
- Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) ile kayıt süreçleri tamamen dijitalleşti.
Esnaf ve kooperatif destekleri
- Hazine sübvansiyonlu kredi limitleri artırıldı, vadeler uzatıldı.
- KOOP-DES ile kooperatiflere üretim ve hizmet kapasitesi artırıcı destekler sağlandı.
İhracatta rekorlar
- 2024’te mal ve hizmet ihracatı 377 milyar dolara ulaştı.
- 2025 hedefi 390 milyar dolar.
- AB’ye ihracat %8,5 artışla 113,8 milyar dolara yükseldi.
- Hizmet ihracatında 115,2 milyar dolarla dünya beşinciliği elde edildi.
Cari açıkta gerileme
- 2023 Mayıs’ta 55,1 milyar dolar olan cari açık, 2024 sonunda 10 milyar dolara düştü.
Ticaret diplomasisi
- 115 üst düzey temas, 37 uluslararası toplantı gerçekleştirildi.
- 24 STA, 6 TTA yürürlükte; yeni anlaşma müzakereleri sürüyor.
İhracat destekleri
- 2025’te 33 milyar TL destek bütçesi ayrıldı.
- Türk Eximbank 52 milyar dolar destek hedefi koydu.
- Türk Ticaret Bankası 75 milyar TL finansman sağlayacak.
Yeşil dönüşüm ve yeni pazarlar
- Uzak Ülkeler Stratejisi ile 2028’e kadar 50 milyar dolarlık ihracat hedefi.
- İİT ülkeleriyle ihracat payının %30’a çıkarılması planlanıyor.
Yatırımlar
- 2002–2025 arasında doğrudan yabancı yatırımlar 20 kat artarak 279,5 milyar dolara ulaştı.
Gümrük ve kaçakçılıkla mücadele
- 2024’te 55 milyar TL değerinde kaçak eşya yakalandı.
- 2025’te 7 Ağustos itibarıyla 42 milyar TL’lik yakalama gerçekleştirildi.
Açıklamalar ↴
“Yılın sonunda 1,4 trilyon dolarlık milli gelire ulaşmaya gayret ediyoruz.” — Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı
“2025 yılı sonunda Sayın Cumhurbaşkanımızın bize öngördüğü 390 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefine ulaşacağız.” — Prof. Dr. Ömer BOLAT, Ticaret Bakanlığı
“Yeşil Mutabakata Uyum Desteği ile ihracatçıların yeşil dönüşüm süreçlerine 5 yıl boyunca 13.645.000 TL’ye kadar destek sağlanmaktadır.” — Prof. Dr. Ömer BOLAT, Ticaret Bakanlığı
“2023 yılında ele geçirdiğimiz kaçak eşyanın toplam piyasa değeri 23 milyar 74 milyon TL’ye ulaşmıştır.” — Prof. Dr. Ömer BOLAT, Ticaret Bakanlığı
“2024 yılında ise kaçakçılıkla mücadelede toplam 55 milyar 178 milyon 970 bin 280 TL değerinde yakalama gerçekleştirilmiştir.” — Prof. Dr. Ömer BOLAT, Ticaret Bakanlığı
❓ Cevabı Olan Sorular ↴
Türkiye’nin 2025 yılı GSYH hedefi nedir?
1,4 trilyon dolar.
2024 yılında mal ve hizmet ihracatında ulaşılan rekor tutar nedir?
377 milyar dolar.
2025 yılı hizmet ihracatı hedefi kaç milyar dolar?
121 milyar dolar.
Uzak Ülkeler Stratejisi’nin hedefi nedir?
2028’e kadar uzak ülkelere ihracatı 50 milyar dolara çıkarmak.
2024’te kaçakçılıkla mücadelede yakalanan kaçak eşya değeri nedir?
55 milyar 178 milyon TL.
🤔 Merak Edilen Diğer Sorular ↴
• Türkiye’nin hizmet ihracatında en büyük pazarları hangileri?
• 2025 yılı sonunda cari açık hedefi nedir?
• STA ve TTA anlaşmalarının ihracata etkisi ne olacak?
• Yeşil dönüşüm desteği hangi sektörleri kapsıyor?
• ETDS sistemi esnaf ve KOBİ’lere ne fayda sağlıyor?
